Antoni Władysław Żurowski

Antoni Władysław Żurowski - syn Jana i Józefy z d. Nowosielskiej, ur. 26 czerwca 1893 r. w Iłży.

Trzeci komendant 6. Obwodu AK Praga.

Świadectwo dojrzałości uzyskał w Gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Wilnie. Należał do PO W, w listopadzie 1918 r. brał udział w rozbrajaniu Niemców w Warszawie. Żołnierz 6. pułku piechoty Legionów, uczestnik wojny 1920 r., bił się na froncie ukraińskim, pod Lwowem, potem pod Warszawą. W 1922 r. ukończył Szkołę Podchorążych Piechoty w Warszawie, został skierowany do 32. pułku piechoty stacjonującego w Kobryniu, następnie w Ciechanowie i Pomiechówku. Absolwent kursu topograficzno-opisowego przy Sztabie Generalnym. Po ukończeniu kursu skierowany do Wilna z funkcją dowódcy patrolu terenowego kontrolującego przeprawy, mosty i drogi. W 1923 r. wrócił do macierzystego pułku z listem pochwalnym od Marszałka Józefa Piłsudskiego.

Absolwent toruńskich kursów obsługi ckm i broni pancernej, instruktor strzelecki oraz wykładowca w Szkole Podchorążych Saperów i Broni Pancernej, w swoim pułku dowódca szkolnej kompanii ckm i kompanii strzeleckiej. W 1932 r. awansowany do stopnia kapitana, pięć lat później skierowany na kurs unifikacyjny dla oficerów sztabowych w Rembertowie, z praktyką w 8. pułku artylerii lekkiej i 4. pułku strzelców konnych. W czerwcu 1938 r.

odkomenderowany do batalionu Korpusu Ochrony Pogranicza, dowódca kompanii uderzeniowo-osłonowej w Borowym. W 1938 r. awansował do stopnia majora, dowodził batalionem KOP w Ludwipolu.

W Kampanii Wrześniowej brał udział w walkach Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie" gen. Franciszka Kleeberga. Po kapitulacji nie poszedł do niewoli. W końcu października 1939 r. dostał się do Warszawy i nawiązał kontakt z komendantem Obwodu Praga SZP płk. Konradem Szramką-Gliszczyńskim „Zawiszą". Usłyszał od niego: „Jesteś mi bardzo potrzebny, będziemy tworzyć organizację podziemną". Przyjął pseudonim „Blacharski" i objął funkcję zastępcy komendanta Obwodu ds. organizacyjno-taktycznych. Jego zasługą było połączenie wielu organizacji konspiracyjnych na Pradze i wcielenie ich do ZWZ. Na początku lipca 1942 r. został odkomenderowany do Komendy Okręgu Warszawskiego AK, zajmował się przygotowaniami związanymi z przyjęciem zrzutów z Zachodu.

W listopadzie 1942 r. major Antoni Żurowski ponownie objął dawne obowiązki zastępcy. Do stopnia podpułkownika został awansowany 11 listopada 1943 r. przez komendanta Sił Zbrojnych w Kraju. 2 lutego 1944 r. w wyniku aresztowania „Hańczy" objął Komendę 6. Obwodu. Dowodził Powstaniem na Pradze; po sześciu dniach bojów, w porozumieniu z pułkownikiem „Monterem", podjął decyzję o przerwaniu walk. Na jego rozkaz część oddziałów przedostała się przez Wisłę na Mokotów, Sadybę, Czerniaków i do Puszczy Kampinoskiej.

Po zajęciu Pragi przez sowietów, 18 września 1944 r. ujawnił oddziały AK u dowódcy garnizonu Warszawa-Praga generała Bolesława Kieniewicza. Niedługo został aresztowany i dwukrotnie skazany na karę śmierci, ostatecznie zamienioną na 10 lat więzienia. Po szczęśliwym odbiciu go z transportu kolejowego ukrywał się do jesieni 1956 r. W latach okupacji używał pseudonimów: „Blacharski", „Andrzej", „Bober", „Atom", „Papież".

Od 28 listopada 1983 r. pełnił funkcję przewodniczącego Środowiska Żołnierzy Armii Krajowej 6. Obwodu Praga. Zmarł 29 lipca 1988 r. w Pruszkowie, został pochowany na cmentarzu w Brwinowie. Otrzymał odznaczenia: Srebrny Krzyż Orderu Virtuti Militari, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, pięciokrotnie Krzyż Walecznych, Krzyż Niepodległości, Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami, czterokrotnie Medal Wojska Polskiego, Krzyż Armii Krajowej, Warszawski Krzyż Powstańczy, Krzyż Partyzancki.


Henryk Sztandau


Więcej na ten temat


Wasze komentarze


Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Twoja-Praga.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii







wstecz