„Lalka” Bolesława Prusa to jedna z tych lektur, które od lat pojawiają się w rozmowach o maturze i nie bez powodu uchodzi ona za tzw. pewniaka. To jednak nie tylko ważna pozycja egzaminacyjna, ale przede wszystkim niezwykle wciągająca powieść, która zaskakuje aktualnością i psychologiczną głębią.
Prus z dużą wnikliwością pokazuje polskie społeczeństwo epoki pozytywizmu: jego marzenia o awansie, pogoń za statusem materialnym oraz napięcia między arystokracją a burżuazją. To świat pełen ambicji, rozczarowań i niespełnionych nadziei, a zarazem bardzo bliski współczesnemu człowiekowi. Również dziś obserwujemy przecież presję sukcesu, potrzebę uznania i trudności w prawdziwym porozumieniu między ludźmi.
Właśnie dlatego „Lalka” wciąż tak silnie oddziałuje na odbiorców – mówi o mechanizmach, które są nam dobrze znane.
W tym zestawieniu nie mogło zabraknąć oczywiście powieści Stefana Żeromskiego pt.„Przedwiośnie”. Motywy obecne w tym utworze koncentrują się m.in. na podróży głównego bohatera – Cezarego Baryki. Ma ona znaczenie symboliczne – pokazuje jego wewnętrzną przemianę, ale też zderzenie ideałów z rzeczywistością.
Żeromski porusza w powieści tematy aktualne również i dziś: wyraźne podziały społeczne, brak dialogu między klasami, bezrobocie czy trudną sytuację mniejszości narodowych. To właśnie te wątki sprawiają, że „Przedwiośnie” brzmi tak współcześnie. Warto pamiętać o słynnych „szklanych domach”, które są symbolem marzenia o nowoczesnym, sprawiedliwym i lepiej zorganizowanym państwie. Autor pyta w ten sposób, jakiej Polski właściwie chcą Polacy – dynamicznie rozwijającej się czy raczej opartej na tradycji i dawnych wzorcach.
Enigmatyczna, trzecia część „Dziadów” Mickiewicza nie należy najczęściej do ulubionych lektur uczniów szkół średnich. Warto jednak dać jej szansę, bo pod warstwą historyczno-politycznych odniesień kryje się naprawdę uniwersalne przesłanie.
„Dziady cz. III” to dramat, który nie stracił na aktualności. Mickiewicz pokazuje w nim opresję caratu wobec jednostki, zwłaszcza wobec głównego bohatera, Konrada. Mówi on m.in. o przebywaniu w więzieniu za własne poglądy – co ma miejsce również w prawdziwym świecie. Dramat porusza temat samotności jednostki oraz jej pragnienia oddziaływania na otaczającą rzeczywistość.
Czujesz, że matura nie poszła po Twojej myśli i chcesz dobrze przygotować się na możliwą poprawkę? Zajrzyj na portal Twoja Matura, gdzie znajdziesz całe kompendium informacji o utworach z listy lektur – zarówno na poziomie podstawowym, jak i rozszerzonym. Bez względu na to, czy interesują Cię motywy, konteksty czy może arkusze maturalne, na tej stronie znajdziesz coś dla siebie.
Gotowy na porządną dawkę wiedzy z języka polskiego? Wejdź na twojamatura.com i korzystaj z portalu pełnymi garściami!
