Piwnice dawnego aresztu przy Dąbrowszczaków 4 wpisane do rejestru zabytków

26.10.2026 | Autor: Tomasz Jarosz, źródło: Stowarzyszenie Kolekcjonerzy Czasu

Część piwnic budynku przy ul. Dąbrowszczaków 4 na warszawskiej Pradze została wpisana do rejestru zabytków województwa mazowieckiego. Decyzję w tej sprawie 16 października 2026 roku wydał Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków. Ochroną objęto pomieszczenia, które w latach 1946-1949 funkcjonowały jako areszt śledczy, a do dziś zachowały liczne materialne świadectwa tamtego okresu.

fot. Kolekcjonerzy Czasu

Inskrypcje, modlitwy i więzienne kalendarze

W czasie oględzin prowadzonych w latach 2024-2025 udokumentowano wyjątkowe ślady pozostawione przez osoby przetrzymywane w dawnych celach. Na ścianach, tynkach i drewnianych drzwiach zachowały się ryte, punktowane oraz wypalane napisy zawierające imiona, nazwiska, pseudonimy, inicjały i daty.

Wśród odnalezionych inskrypcji znajdują się także modlitwy, sentencje, znaki krzyża oraz ślady przypominające więzienne kalendarze. Część napisów wskazuje również na przynależność wojskową zatrzymanych osób, w tym odniesienia do 1. Praskiego Pułku Piechoty.

Zachowały się dawne drzwi cel

Oprócz inskrypcji do naszych czasów przetrwały także elementy wyposażenia świadczące o aresztowej funkcji pomieszczeń. Szczególną wartość mają oryginalne drewniane drzwi dawnych cel wyposażone w wizjery. To właśnie dzięki takim detalom możliwe było jednoznaczne potwierdzenie przeznaczenia części piwnic.

Ważna rola społeczników

Jak podkreśla Stowarzyszenie Kolekcjonerzy Czasu, to jego członkowie ponad dwa i pół roku temu poinformowali konserwatora zabytków o odkryciu historycznych inskrypcji. Informacja ta zapoczątkowała postępowanie mające na celu objęcie miejsca ochroną konserwatorską.

Organizacja brała również udział w dalszych działaniach związanych z dokumentacją i ochroną odkrytych śladów historii. Zdaniem społeczników decyzja pokazuje, jak istotną rolę odgrywa zaangażowanie mieszkańców i pasjonatów historii w ratowaniu dziedzictwa kulturowego.

Historia budynku

Budynek przy ul. Dąbrowszczaków 4 powstał w latach 1932-1933 według projektu Kazimierza Tołłoczki. Został wzniesiony jako dom mieszkalny dla podoficerów Funduszu Kwaterunku Wojskowego.

Po zajęciu Pragi przez Armię Czerwoną w 1944 roku w tej części dzielnicy działały sowieckie władze wojskowe oraz NKWD. Później obiekty w okolicy wykorzystywał polski komunistyczny aparat bezpieczeństwa. Jak podkreślono w decyzji konserwatora, obecnie nie udało się jednak potwierdzić, czy sam budynek przy Dąbrowszczaków 4 był wykorzystywany przez sowiecki aparat represji przed 1946 rokiem.

Nie cały budynek, a konkretne pomieszczenia

Wpis do rejestru zabytków nie obejmuje całego budynku ani wszystkich piwnic. Ochronie podlegają wyłącznie wskazane w decyzji pomieszczenia, w których zachowały się historyczne inskrypcje oraz elementy wyposażenia dawnego aresztu.

To kolejne miejsce na mapie Pragi, które przypomina o trudnych powojennych losach Warszawy i stanowi cenne świadectwo historii zachowanej w autentycznej formie.

Więcej na ten temat

Ulica Dąbrowszczaków

Dodaj komentarz

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Twoja-Praga.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii

Piwnice dawnego aresztu przy Dąbrowszczaków 4 wpisane do rejestru zabytków

Więcej na ten temat

Dodaj komentarz

Najnowsze informacje

Basen przy Jagiellońskiej wraca po remoncie. Od poniedziałku dostępny w...

Na skwerze Żurowskiego trwa przebudowa placu zabaw i modernizacja otoczenia

Tablica ku pamięci Ireny Sendlerowej odsłonięta w SP 401 na Grochowie

Jak przygotować mieszkanie do usług DDD, aby zabieg był skuteczny?

Parafia prosi o wsparcie odbudowy zabytkowej dzwonnicy na Kamionku

Gdzie podpisać się przeciw podwyżkom czynszów komunalnych? Ruszyła akcja...

Najczęściej czytane

Piotr stracił nogi, ale nie stracił marzeń. Pomóż mu wrócić do muzyki

Dyskusja wokół Jeziorka Gocławskiego

Sąd sprawiedliwy czyli perypetie Domu Małego Niewidomego (Osieroconego)...

Dawne nazwy ulic na Grochowie

Spacer: GRO spacer architektoniczny

Grochowska piekarnia do wyburzenia?

Polub nasz fanpage i bądź na bieżąco

Baza firm (3325)

Baza instytucji

Polecamy

Bezpłatne ogłoszenia

O nas

Nawigacja

Patronaty