Wystawa i książka o Kamionku w Muzeum Pragi

09.04.2025 | Autor: Tomasz Jarosz, źródło: Muzeum Warszawskiej Pragi

Stołeczny Kamionek na kilka miesięcy stał się dziś bohaterem najnowszej wystawy czasowej w Muzeum Warszawskiej Pragi. Wystawa ukazująca tę mało znaną część prawobrzeżnej Warszawy to efekt zafascynowania Kamionkiem śp. Marcina Wichy i Agnieszki Rayss. Wystawa będzie dostępna do 28 września. Zapraszamy!

Wystawa o Kamionku

Marcin Wicha i Agnieszka Rayss, zafascynowani Kamionkiem, stworzyli wystawę i książkę, ukazujące tę mało znaną część prawobrzeżnej Warszawy. Słowo i fotografia uzupełniają się, tworząc jedyną w swoim rodzaju mozaikę opowieści. Na wystawie „Znaleźne. Przeszłość i przyszłość Kamionka” prezentujemy obiekty i archiwalia z kolekcji Muzeum Warszawskiej Pragi, współczesne fotografie autorstwa Rayss, a nawet… bruk z terenu dawnego Instytutu Weterynaryjnego (dzisiaj Sinfonii Varsovii).

Książka „Kamionek”

Książka „Kamionek” to kilkanaście krótkich tekstów, w których Wicha z właściwym sobie umiłowaniem detalu i dowartościowaniem rzeczy pozornie nieistotnych nakreślił mapę wędrówek w czasie i przestrzeni. Zdjęcia Rayss powstałe na potrzeby publikacji pokazują, że różne perspektywy mogą spotykać się i przecinać w zaskakujący sposób. Razem stworzyły wyjątkową opowieść nie tylko o Kamionku, lecz także o tym, jak można przyglądać się miastu.

Kiedy powstał Kamionek? Kto go tam wie. Na pewno nie wtedy, kiedy ktoś go tak nazwał * 

Wieś Kamion pojawiła się w kronikach z XIV wieku, a w granice Warszawy wszedł dopiero w 1891 roku. W drugiej połowie XIX wieku i przez cały XX wiek Kamionek był rejonem przemysłowym. Tutaj produkowano soczewki, pompy, pociski, papierosowe gilzy, żelazka, siodła i uprzęże, butle z acetylenem i… ptasie mleczko. Po transformacji ustrojowej większość fabryk zlikwidowano, a obecnie dawne tereny przemysłowe przekształcane są w obszary zabudowy mieszkaniowej i usług. Zmiana wydaje się jedyną stałą cechą Kamionka. 

 
Wystarczy spacer, żeby zobaczyć cały poprzemysłowy świat  

Marcin Wicha i Agnieszka Rayss upodobali sobie ten nieefektowny kawałek stolicy. Krążyli po tym niewielkim skrawku Warszawy, łapiąc to, co znika, i tropiąc warstwy historii. Pomnik Budowy Szosy Brzeskiej, budynki fabryczne w nowych rolach, fragmenty brukowanych ulic, park Skaryszewski, ulica Grochowska, likwidowany skłot. Obiekty przeszłości wyszukali też w przepastnych magazynach Muzeum Warszawy. 

W 2022 roku Muzeum Warszawskiej Pragi zaprosiło tę dwójkę do poprowadzenia spaceru po Kamionku. Wspólna wyprawa była ważnym punktem w pracy nad wystawą i książką.   

Kamionkografię można praktykować wszędzie  

Wystawa „Znaleźne. Przeszłość i przyszłość Kamionka” prowadzi przez materialność starego Kamionka, widma epoki industrialnej i najnowszy rozdział w jego historii. Bliska niegdyś relacja świata ludzkiego i przyrody zmieniła się wraz z początkiem przemysłowej historii tej części Warszawy. Potransformacyjny rozpad ustępuje pola gentryfikacji. Powstają osiedla, wizualizacje osiedli, plany rewitalizacji.  

Teczki pełne wycinków, listów, starych recenzji, ulotek, plakatów, pocztówek i rysunków  

Książka „Kamionek” – z tekstem Marcina Wichy i zdjęciami Agnieszki Rayss – jest opowieścią o historii tego miejsca i zarazem poetyckim esejem o przemijaniu. To również niezwykły manifest uważności dwojga autorów, którzy potrafią dostrzec wokół siebie niepozorne detale: rysę w chodniku, spłowiałą flagę, stare, przetarte ogłoszenia. Z tych obserwacji tworzą mozaikowy portret bliskiego im skrawka Warszawy, gdzie powoli blakną lub znikają ślady przeszłości.  

* Teksty kursywą pochodzą z książki „Kamionek”.

Fragment książki :

Kamionek potrzebuje przesady. Będziemy przesadzać. Co to znaczy „będziemy”? Ja będę. Mam zamiar wysławiać trawniki. Okazywać czułość podeptanym płytom chodnikowym. Betonowym nawierzchniom, pokrytym bliznami od skuwaczy i skrobaków (zimą ktoś energicznie rozbijał lód). Będę się wypłakiwał w rękaw miasta. Będę wyznawał uczucie, pożyczając słowa od starych piosenek, których jeszcze nie nagrała żadna etnokapela, żaden ironiczny bard nie uświęcił nowym wykonaniem. Będę tak jeździł na gapę, dopóki ktoś nie wezwie kontrolera.

(…)

„Kamionek”, autorzy: Marcin Wicha, Agnieszka Rayss, projekt graficzny: Frycz i Wicha   

Marcin Wicha (1972–2025) – grafik, felietonista, autor książek dla dzieci i dorosłych. Wydał m.in. Jak przestałem kochać design (2015), Rzeczy, których nie wyrzuciłem (2017, Nagroda Literacka im. Witolda Gombrowicza, Paszport „Polityki”, Nagroda Literacka Nike), Kierunek zwiedzania (2021, Nagroda im. Andrzeja Siemka), a ostatnio: Nic drobniej nie będzie (2022) i Gościnne występy (2024). Mieszkał na Grochowie.   

Agnieszka Rayss – fotografka, wykładowczyni Uniwersytetu SWPS w Warszawie, współzałożycielka kolektywu Sputnik Photos. Autorka książek fotograficznych: American Dream (2010), Tu się zaczyna koniec miast (2015), Z zapisków kolekcjonera (2019) i Ostatnia rozmowa z akademikiem Sacharowem (2022).  

KOLOFON 

zespół kuratorski: Agnieszka Rayss, Marcin Wicha   

współpraca: Katarzyna Kuzko-Zwierz   

projekt wystawy: Maciej Siuda i Adrianna Gruszka    

projekt graficzny: Tomasz Frycz  

produkcja: Michał Tański   

tłumaczenie: Antonia Lloyd-Jones,  Nataliya Rymska 

redakcja i korekta: Urszula Drabińska  

projekt plakatu: Anna Światłowska, z wykorzystaniem fotografii Agnieszki Rayss, Tomasza Kaczora oraz ze zbiorów Archiwum Państwowego w Warszawie   

realizacja: Ksenia Góreczna, Paweł Grochowalski, Piotr Lipiński, Katarzyna Radecka, Leszek Sokołowski, Tomasz Raubo 

opieka konserwatorska: Piotr Kaczkiełło, Julia Kłosińska, Igor Nowak, Piotr Popławski, Adam Wrzosek  

koordynacja digitalizacji: Mikołaj Kalina   

digitalizacja: Adrian Czechowski, Eliza Kowalska-Małek, Kamil Łuczak, Michał Matyjaszewski, Anna Sulej  

wypożyczenia zewnętrzne: Janusz Kurczak   

wypożyczenia wewnętrzne: Tomasz Lewandowski, Małgorzata Oliwińska, Dorota Parszewska, Joanna Rykiel, Zuzanna Sieroszewska-Rolewicz, Filip Żelewski   

dostępność: Karolina Sawicka  

program edukacyjny: Aleksandra Karkowska-Rogińska, Małgorzata Kędzierzawska   

program towarzyszący: Ewelina Bartosik   

komunikacja i marketing: Anna Dobrowolska-Balcerzak, Małgorzata Czajkowska, Agata Fijałkowska, Agata Fronczyk, Dagmara Jędrzejewska, Daniel Karwowski, Karina Dąbska, Anna Ładna, Aleksandra Migacz, Jowita Purzycka, Nela Sobieszczańska, Milena Soporowska, Martyna Sowińska-Pasek vel Paszkowska   

obsługa prawna: Ina Klimas   

osoby i instytucje udostępniające obiekty lub ich wizerunki: Agnieszka Rayss, Andrzej Karczewski, Archiwum Państwowe w Warszawie, Biblioteka Narodowa, Centrum Rozwoju Przemysłów Kreatywnych, Kolektyw Zaczyn, Narodowe Muzeum Techniki, Sinfonia Varsovia 

Terminy i bilety

9 kwietnia – 28 września 2025 10 zł normalny / 8 zł ulgowy, czwartek 1 zł

Książka "Kamionek" dostępna w Muzeum Pragi lub wysyłkowo na stronie:

https://sklep.muzeumwarszawy.pl/pl/p/Kamionek/2477

Więcej informacji

Muzeum Warszawskiej Pragi

Dodaj komentarz

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Twoja-Praga.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii

Wystawa i książka o Kamionku w Muzeum Pragi

Więcej informacji

Dodaj komentarz

Najnowsze informacje

Studia osteopatyczne w Polsce - gdzie studiować osteopatię i ile to kosztuje?

Praga-Południe: Dzielnia na Siennickiej otwarta dla wszystkich

Ukryta moc ziół i przypraw

Zazielenianie Grochowskiej ruszyło z opóźnieniem. Ciężki sprzęt kruszy...

Jak wybrać odpowiedni toner do drukarki?

Grochowska przed wielką modernizacją. W 2027 roku rusza przebudowa torowiska

Najczęściej czytane

Piotr stracił nogi, ale nie stracił marzeń. Pomóż mu wrócić do muzyki

Dyskusja wokół Jeziorka Gocławskiego

Spacer: GRO spacer architektoniczny

Sąd sprawiedliwy czyli perypetie Domu Małego Niewidomego (Osieroconego)...

Dawne nazwy ulic na Grochowie

Grochowska piekarnia do wyburzenia?

Polub nasz fanpage i bądź na bieżąco

Baza firm (3322)

Baza instytucji

Polecamy

Bezpłatne ogłoszenia

O nas

Nawigacja

Patronaty