Z tego tekstu dowiesz się m.in., czym różni się rozwód z orzekaniem o winie od rozwodu bez winy i jakie skutki prawne niosą oba rozwiązania. Poznasz planowane zmiany w Kodeksie rodzinnym, które mają uprościć procedurę rozwodową i ograniczyć konflikty między małżonkami. Artykuł wyjaśnia również, jak reforma wpłynie na kwestie alimentów, czasu trwania postępowania i roli adwokata w procesie rozwodowym.
O ile małżonkowie nie złożą wspólnego wniosku o pominięcie ustalenia winy, art. 57 § 1 KRO nakłada na sąd obowiązek orzeczenia o odpowiedzialności za rozpad małżeństwa. Oznacza to, że sąd ustala, kto ponosi winę za trwały rozkład pożycia małżeńskiego, analizując zachowanie małżonków, by określić, czy odpowiedzialność spoczywa na jednej ze stron (wina wyłączna), na obojgu (wina obustronna) czy też na żadnej z nich.
Z kolei rozwód bez orzekania o winie to prostszy tryb, w którym sąd nie ustala, kto odpowiada za rozpad małżeństwa. Przyjmuje się, że obie strony w równym stopniu przyczyniły się do rozkładu pożycia lub że kwestia winy nie ma znaczenia. Warunkiem zastosowania tego rozwiązania jest zgodny wniosek obojga małżonków (art. 57 § 2 KRO).
Najważniejsze różnice między rozwodem z orzekaniem o winie a bez winy:
Dotychczas w Polsce zasadą było orzekanie o winie. Wkrótce jednak ma się to zmienić. Zgodnie z projektem nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, rozwód bez orzekania o winie ma stać się rozwiązaniem domyślnym, a ustalanie winy będzie dopuszczalne jedynie w wyjątkowych przypadkach.
Nowe przepisy mają na celu uproszczenie procedury rozwodowej oraz zmniejszenie konfliktowości między stronami. Sąd nie będzie już z urzędu badał winy, co skróci czas trwania spraw i ograniczy konieczność przesłuchiwania świadków czy przedstawiania intymnych szczegółów życia rodzinnego.
Jedną z najważniejszych konsekwencji planowanej reformy Kodeksu rodzinnego będzie zmiana zasad dotyczących roszczeń między byłymi małżonkami, zwłaszcza w zakresie alimentów.
Dotychczas orzeczenie o winie miało kluczowe znaczenie przy ustalaniu prawa do alimentów.
Po reformie te zasady mają ulec zmianie. Alimenty będą przysługiwać tylko wtedy, gdy jedna ze stron popadnie w niedostatek, czyli nie będzie w stanie samodzielnie się utrzymać. Obowiązek alimentacyjny będzie miał również ograniczony czasowo charakter (5 lat od rozwodu), chyba że sąd wyjątkowo postanowi inaczej.
Dotychczas w sprawach o rozwód z orzekaniem o winie udział adwokata wydawał się wręcz oczywisty. Konieczność przedstawiania dowodów, przesłuchiwania świadków i wykazywania winy drugiej strony wymagała fachowej wiedzy prawnej oraz doświadczenia procesowego.
Po planowanej reformie procedura rozwodowa ma zostać uproszczona. Wbrew pozorom nie oznacza to jednak, że rola adwokata stanie się mniej istotna. Zmieni się tylko jej charakter.
Pomoc adwokata w postępowaniu rozwodowym będzie sprowadzać się przede wszystkim do:
Warto pamiętać, że w sprawach rozwodowych duże znaczenie ma znajomość lokalnej specyfiki. Dlatego zaleca się wybór kancelarii, która ma doświadczenie w pracy z konkretnymi sądami oraz z miejscowymi pełnomocnikami i mediatorami. Na terenie Warszawy i okolic ekspertem w zakresie prawa rodzinnego jest m.in. adwokat Marlena Lewandowska.
Jednym z głównych celów reformy jest skrócenie czasu trwania postępowań rozwodowych. To właśnie konieczność badania winy sprawiała, że wiele spraw ciągnęło się miesiącami, a nawet latami.
Po zniesieniu obowiązku ustalania winy, rozwód ma przebiegać znacznie szybciej. Sąd nie będzie już musiał badać przyczyn rozpadu pożycia, co uprości procedurę i ograniczy liczbę rozpraw. Przyjmuje się, że rozwód bez orzekania o winie może zostać rozstrzygnięty już na pierwszym terminie rozprawy, jeśli małżonkowie zgodnie przedstawią ustalenia w sprawach opieki nad dziećmi i podziału majątku.
Choć planowana reforma wprowadza istotne zmiany w kwestiach alimentacyjnych, zasady podziału majątku wspólnego małżonków pozostaną bez zmian. Nadal obowiązywać będzie zasada równości udziałów, czyli co do zasady każdy z małżonków ma prawo do połowy wspólnego dorobku.
W praktyce jednak zmiany w przepisach o rozwodzie mogą wpłynąć na sposób prowadzenia takich spraw. Skoro sąd nie będzie już badał winy, podział majątku stanie się odrębną, mniej emocjonalną kwestią, rozpatrywaną niezależnie od oceny zachowania stron w czasie małżeństwa.
Więcej na temat spraw rozwodowych na stronie: adwokatml.pl
