Róg Paryskiej i Bajońskiej znów zachwyca. Modernistyczna kamienica po renowacji elewacji

24.03.2026 | Autor: Tomasz Jarosz, źródło: Stałeczny Konserwator Zabytków
Kamienica stojąca na rogu ulic Paryskiej i Bajońskiej to jeden z najbardziej rozpoznawalnych modernistycznych budynków Saskiej Kępy. Powstała w latach 1936-1937 jako inwestycja Edmunda Wolframa, potomka rodziny o wyjątkowo długiej historii związanej z tym obszarem. Budynek zaprojektowali znani architekci Maksymilian Goldberg i Hipolit Rutkowski, tworząc charakterystyczną, zaokrągloną bryłę z żółtą okładziną elewacyjną i cokołem z brązowego klinkieru. Przez dziesięciolecia oryginalny wygląd kamienicy uległ jednak zatarciu, dlatego przeprowadzony niedawno remont elewacji stał się jednym z najważniejszych przedsięwzięć konserwatorskich w tej części Saskiej Kępy.






Zakres prac konserwatorskich

Remont elewacji objął szeroki zakres działań, których celem było przywrócenie budynkowi jego pierwotnego, modernistycznego charakteru. W pierwszej kolejności usunięto wtórne warstwy tynków i farb, które przez lata zakrywały oryginalną okładzinę. Odsłonięte płytki — wykonane z zaprawy imitującej kamień — zostały oczyszczone, wzmocnione i zabezpieczone. Brakujące elementy odtworzono ręcznie, stosując technologię zbliżoną do tej z lat 30., co pozwoliło zachować spójność estetyczną elewacji.

Równolegle przeprowadzono renowację cokołu z brązowego klinkieru, uzupełniając ubytki i naprawiając spoiny. Ważnym elementem prac była także konserwacja balkonów i metalowych balustrad, którym przywrócono pierwotny oliwkowy kolor, ustalony na podstawie badań stratygraficznych. Co istotne, na fragmencie elewacji od strony Bajońskiej pozostawiono ślady postrzelin z II wojny światowej, traktując je jako ważne świadectwo historii budynku i okolicy.
Finansowanie prac

Realizacja tak szeroko zakrojonego remontu była możliwa dzięki znaczącemu wsparciu m.st. Warszawy. Dla części przy ul. Bajońskiej 2 miasto przyznało 299 000 zł, co stanowi 47,86% kosztów kwalifikowanych. Dla elewacji przy ul. Paryskiej 3 dotacja wyniosła 178 000 zł, czyli 47,09% kosztów kwalifikowanych. Dzięki temu możliwe było przeprowadzenie prac w pełnym zakresie, z zachowaniem wysokich standardów konserwatorskich i poszanowaniem historycznej substancji budynku.

Edmund Wolfram i jego wkład w rozwój Saskiej Kępy

Historia budynku nierozerwalnie wiąże się z osobą Edmunda Wolframa. Jego przodkowie przybyli na Saską Kępę z Holandii w połowie XVIII wieku i osiedlili się na podmokłych terenach dzisiejszej Kępy oraz Gocławia. To oni rozpoczęli proces osuszania tych obszarów, czyniąc je stopniowo zdatnymi do rolnictwa. W okresie międzywojennym działania te nabrały nowego tempa. Edmund Wolfram był inicjatorem Spółki Wodnej Obwodu Wawerskiego, która doprowadziła do budowy stacji pomp w Parku Skaryszewskim. Jej praca umożliwiła skuteczne odwodnienie terenów po wschodniej stronie Wisły, otwierając drogę do powstania nowoczesnej dzielnicy mieszkaniowej.

Wolfram brał również udział w opracowaniu planu przestrzennego Saskiej Kępy, a następnie parcelował swoje rozległe grunty, położone głównie w rejonie ulic Bajońskiej, Wersalskiej i Genewskiej. Dzięki jego inicjatywie możliwa stała się zabudowa tej części dzielnicy modernistycznymi willami i kamienicami, w tym charakterystycznym narożnym budynkiem przy Paryskiej i Bajońskiej.

Willa generała Tadeusza Kutrzeby - sąsiedzki akcent historyczny

W bezpośrednim sąsiedztwie odnowionej kamienicy, po drugiej stronie ulicy Bajońskiej, znajduje się kolejny cenny obiekt - willa z 1937 roku, w której mieszkał generał Tadeusz Kutrzeba, dowódca Armii „Poznań” i współautor bitwy nad Bzurą. Budynek, wpisany do rejestru zabytków, zachował swój modernistyczny charakter, a na jego fasadzie umieszczono tablicę upamiętniającą generała. Obecność tej willi podkreśla historyczną rangę okolicy i stanowi interesujące uzupełnienie opowieści o modernistycznej architekturze Saskiej Kępy.

Więcej na ten temat

Dodaj komentarz

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Twoja-Praga.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii

Polub nasz fanpage i bądź na bieżąco

Polecamy

Bezpłatne ogłoszenia