Św. Ekspedyt na Grochowie i Kamionku. Patron ostatniej godziny ma tu dwie figury

18.04.2026 | Autor: Tomasz Jarosz

19 kwietnia, przypada wspomnienie św. Ekspedyta - patrona spraw pilnych, trudnych i odkładanych „na później”. To święty, którego kult w Polsce jest stosunkowo rzadki, ale na Grochowie i Kamionku ma wyjątkowo widoczną formę. Na terenie Pragi Południe stoją bowiem aż dwie jego figury: jedna przy Grochowskiej 263, druga przy Chłopickiego 34. W kontekście jutrzejszego wspomnienia te dwa przedstawienia nabierają szczególnego znaczenia, przypominając o jego słynnym „hodie” - dziś, nie jutro.

Figura z Grochowskiej 263 – niezwykła historia kamienicy i świętego

Szczególnie interesująca jest historia figury z Grochowskiej 263. Kamienica została wzniesiona w połowie lat 30. XX wieku dla żydowskiego inwestora Abrahama Rubinsztajna, co od lat budziło pytania o obecność chrześcijańskiego świętego na jej elewacji. Najbardziej przekonujące wyjaśnienie przedstawiła Anna Wrońska, współautorka „GRO. Ilustrowanego atlasu architektury Grochowa”. Jak ustaliła, Rubinsztajn wkrótce po zakończeniu budowy sprzedał kamienicę Aleksandrze Radoszewskiej i Irenie Szmakfefer. Pani Irena była związana z firmą Kasprzykiewicz i Szmakfefer, producentem dewocjonaliów przy ulicy Długiej, co tłumaczy pojawienie się figury św. Ekspedyta na fasadzie budynku.

Skąd święty na fasadzie? Hipotezy i niewyjaśnione wątki

Czy święty miał ochraniać kamienicę, stanowił dyskretną formę „reklamy” firmy, czy po prostu był gotową figurą zalegającą w magazynie – tego dziś nie da się już ustalić.

Renowacje i powrót krzyża – od 2007 do jesieni 2023

Rzeźba została po raz pierwszy odrestaurowana w 2007 roku, kiedy wpisano ją do rejestru zabytków, odtworzono brakujący krzyż i wykonano jasną niszę, aby lepiej wyeksponować postać świętego. Niedługo później krzyż ponownie uległ zniszczeniu, uszkodzony przez spadający z dachu sopel. Zabezpieczony element czekał na powrót na swoje miejsce aż do jesieni 2023 roku, kiedy wspólnota mieszkańców zleciła kolejną konserwację. Prace wykonała grochowska firma Skulptech Wojciech Osiak, przywracając figurze pełny blask i komplet ikonograficzny.

Druga figura na Chłopickiego 34 – mniejsza, skromniejsza, ale ważna

Druga, znacznie mniejsza i mocno zniszczona figura, umieszczona na niewielkiej kamieniczce przy Chłopickiego 34 na Grochowie, dopełnia lokalnego fenomenu dwóch przedstawień świętego, który w ikonografii depcze kruka z napisem „cras”, symbolicznie odrzucając pokusę odkładania ważnych decyzji.

Dwa wizerunki jednego patrona – symbolika „hodie” i lokalny kult

W dniu jego wspomnienia te dwie grochowsko‑kamionkowskie rzeźby stają się nie tylko ciekawostką, lecz także znakiem żywego, choć cichego kultu świętego, który – jak głosi tradycja – pomaga wtedy, gdy czasu jest najmniej.

Krótka modlitwa do św. Ekspedyta

Święty Ekspedycie, patronie spraw pilnych i trudnych, proszę Cię o pomoc w mojej potrzebie. Wyproś mi u Boga łaskę szybkiego i dobrego rozwiązania tej sprawy. Naucz mnie odwagi, działania i zaufania. Amen.

Więcej na ten temat

Obiekty

Dodaj komentarz

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Twoja-Praga.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii

Św. Ekspedyt na Grochowie i Kamionku. Patron ostatniej godziny ma tu dwie figury

Więcej na ten temat

Obiekty

Dodaj komentarz

Najnowsze informacje

Przystanek linii 521 przesunięty. Zmiany zaskoczyły kierowców i pasażerów

Leczenie nakładkami Invisalign® w Warszawie - ile może kosztować nowy...

Niedzielne prace tramwajarzy w Al. Waszyngtona. Zmiany dla kierowców i...

Piknik, festyn, majówka. Jak zbudować strefę gastronomiczną, która...

Nizinna 4 i 4A. Ciche pożegnanie małej architektury Grochowa

Trendy w spotach reklamowych 2026 - jak warszawskie marki budują przewagę...

Najczęściej czytane

Piotr stracił nogi, ale nie stracił marzeń. Pomóż mu wrócić do muzyki

Dyskusja wokół Jeziorka Gocławskiego

Sąd sprawiedliwy czyli perypetie Domu Małego Niewidomego (Osieroconego)...

Spacer: GRO spacer architektoniczny

Dawne nazwy ulic na Grochowie

Grochowska piekarnia do wyburzenia?

Polub nasz fanpage i bądź na bieżąco

Baza firm (3324)

Baza instytucji

Polecamy

Bezpłatne ogłoszenia

O nas

Nawigacja

Patronaty