Trzy dzwony z Kamionka objęte ochroną konserwatorską po ubiegłorocznym pożarze dzwonnicy

14.05.2026 | Autor: Tomasz Jarosz
Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków, Marcin Dawidowicz, wpisał do rejestru trzy dzwony należące do Parafii Rzymskokatolickiej Bożego Ciała na Kamionku. Decyzja jest bezpośrednią konsekwencją ubiegłorocznego pożaru zabytkowej dzwonnicy na Kamionku, który doprowadził do poważnego uszkodzenia instrumentów. Wysoka temperatura oraz późniejsza akcja gaśnicza spowodowały utratę części ich właściwości fizycznych, co stworzyło realne ryzyko dalszej degradacji. Konserwator uznał, że sytuacja wymaga natychmiastowej reakcji, dlatego wszczęto z urzędu postępowanie prowadzące do wpisu dzwonów do rejestru zabytków ruchomych, co daje narzędzia prawne do ich ochrony, zabezpieczenia i ewentualnej konserwacji.


Fot. WUOZ w Warszawie

Decyzja konserwatora i zakres ochrony


Ochroną objęto trzy historyczne dzwony: renesansowy dzwon Hosanna z XVI wieku, wykonany przez Jonasa Krampa; dzwon z 1722 roku, przypisywany Ambrożemu Janowi Pattunowi lub Janowi Stanisławowi Tomaszewiczowi; oraz najmniejszy dzwon, prawdopodobnie odlany na początku XX wieku. Każdy z nich reprezentuje inną epokę i tradycję ludwisarską, a ich obecność w jednym zespole stanowi unikatowy przykład ciągłości historii parafii oraz zmieniających się losów instrumentów kościelnych.

Historyczne znaczenie dzwonów

W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że dzwony wyróżniają się wysoką wartością historyczną, artystyczną i naukową. Hosanna, największy z nich, powstał na zlecenie rodziny von Schönaich, związanej ze Śląskiem i uczestniczącej w wojnach polsko‑krzyżackich. Dzwon z 1722 roku jest świadectwem tradycji kościoła greckokatolickiego i fundacji Metrophanesa Żenichowskiego, kapłana unickiego i bazylianina. Najmniejszy dzwon, odlany prawdopodobnie w pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości, odzwierciedla praktykę szybkiego uzupełniania braków dzwonów w parafiach, często z wykorzystaniem materiału pochodzącego ze zniszczonych instrumentów.


Fot. WUOZ w Warszawie

Świadectwo burzliwych dziejów Kamionka

Konserwator zwrócił uwagę, że obecność tych dzwonów na Kamionku dokumentuje również procesy rekwizycji, translokacji i wymiany instrumentów w czasie konfliktów zbrojnych. Dzwony trafiały do różnych świątyń jako ekwiwalenty za zarekwirowane egzemplarze, a ich historia odzwierciedla zmienne losy parafii oraz całej warszawskiej Pragi. Zespół dzwonowy z Kamionka stanowi dziś cenny przykład sztuki ludwisarskiej XVI, XVIII i początku XX wieku.

Więcej na ten temat

Dodaj komentarz

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Twoja-Praga.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii

Polub nasz fanpage i bądź na bieżąco

Polecamy

Bezpłatne ogłoszenia