Foton odnowiony z bazgrołów. Jubiler tylko we wspomnieniach

31.03.2026 | Autor: Tomasz Jarosz

Ściany kamienicy przy ul. Targowej 15 od lat 70. XX wieku stanowią jeden z najbardziej rozpoznawalnych elementów wizualnej historii warszawskiej Pragi. Budynek, zaprojektowany przez wybitnego architekta Juliusza Nagórskiego i wpisany do rejestru zabytków, przez dekady nosił na sobie dwa kultowe murale: „Foton” i „Jubiler”. Dziś pierwszy z nich został właśnie odnowiony i odzyskał swoją dawną czytelność, podczas gdy drugi - niestety - przetrwał jedynie we fragmentach. Dla tysięcy osób przejeżdżających pociągiem przez Pragę oba były symbolem dzielnicy i przykładem znakomitej grafiki użytkowej epoki PRL.

Skandaliczne zamalowanie w 2019 roku

W lipcu 2019 roku oba murale zostały całkowicie zamalowane przez agencję reklamową Braughman Group Media. Choć formalną zgodę wydał urząd Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, późniejsza kontrola wykazała "uchybienia po obu stronach postępowania". Sprawa wywołała medialną burzę, a lokalna społeczność - w tym stowarzyszenie Porozumienie dla Pragi - domagała się przywrócenia historycznych malowideł.

Odtworzenie i kolejne zniszczenia

W efekcie presji społecznej mural „Foton” wrócił najpierw w formie rekonstrukcji na sąsiedniej kamienicy przy Zamoyskiego 29, a w lutym 2020 roku został ponownie namalowany w oryginalnej lokalizacji na Targowej 15. Natomiast z "Jubilera" ocalała jedynie niewielka odkrywka odsłonięta spod warstw farby.

Niestety, nie nacieszył się długo spokojem. Wiosną 2023 roku został zniszczony przez wandali, którzy dostali się do ściany z dachu opuszczonej przybudówki przy Targowej 11/13. Budynek, który od lat powinien zostać rozebrany - ostatecznie zniknął dopiero w sierpniu 2023 roku.

Paradoksalnie to właśnie rozbiórka odsłoniła zachowany fragment oryginalnego malowidła z lat 70., który przez lata ukrywał budynek. Dzięki temu część pierwotnej kompozycji przetrwała w nienaruszonym stanie.

Jubiler — mural, który raczej nie wróci

W przeciwieństwie do „Fotona” mural „Jubiler” najprawdopodobniej przepadł na zawsze. Po zamalowaniu w 2019 roku nie został odtworzony, a jedynym zachowanym dziś jego śladem jest fragment litery J oraz cała litera U. To właśnie te elementy - na prośbę radnego Krzysztofa Michalskiego - zostały wkomponowane w nowy, współczesny mural, który powstał w miejscu dawnej reklamy.

Tegoroczne prace przy Targowej 15 przeprowadziło Good Looking Studio, we współpracy z konserwatorem zabytków, stowarzyszeniem Porozumienie dla Pragi oraz wspólnotą Targowej 15.

W planach jest przygotowanie tablicy informacyjnej opisującej historię murali.

Więcej na ten temat

Ulica Targowa

Obiekty

Dodaj komentarz

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Twoja-Praga.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii

Foton odnowiony z bazgrołów. Jubiler tylko we wspomnieniach

Więcej na ten temat

Obiekty

Dodaj komentarz

Najnowsze informacje

Szybka decyzja, efekt na lata. Jak laserowa korekcja wzroku zmienia życie w...

Protest przeciw zwężeniu al. Waszyngtona. Środa, 17 czerwca o 18:00

Rusza remont Spalinowej. Ulica będzie zamknięta od 16 czerwca

Cicha praca i duża moc - czy istnieje idealna wiertarka udarowa dla sąsiadów?

Bazylika NSJ: odpust, procesja i błogosławieństwo prymicyjne

Jest zgoda na "Doki" w Porcie Praskim. Dzielnica zyska duże inwestycje...

Najczęściej czytane

Piotr stracił nogi, ale nie stracił marzeń. Pomóż mu wrócić do muzyki

Dyskusja wokół Jeziorka Gocławskiego

Sąd sprawiedliwy czyli perypetie Domu Małego Niewidomego (Osieroconego)...

Spacer: GRO spacer architektoniczny

Dawne nazwy ulic na Grochowie

Grochowska piekarnia do wyburzenia?

Polub nasz fanpage i bądź na bieżąco

Baza firm (3324)

Baza instytucji

Polecamy

Bezpłatne ogłoszenia

O nas

Nawigacja

Patronaty